سهیلا سلطانی

اینترنت، اینترانت و اکسترانت به دلیل مزیتهای فراوان در حال تبدیل به سکوی تجارت الکترونیک و بازرگانی الکترونیک می باشند.ارتباط جهانی، سهولت استفاده، هزینه پایین و قابلیتهای چند رسانه ای سبب شد تا از اینترنت برای برنامه های کاربردی تعاملی، خدمات و کالاها استفاده گردد.

هم بندی و دسترسی جهانی،کاهش هزینه های ارتباطی،کاهش هزینه های بازرگانی و معاملاتی،کاهش هزینه های سازمانی،ویژگی تعاملی، انعطاف پذیری و سفارشی،توزیع سریع دانش از جمله مزایای اینترنت برای سازمانها می باشد.

اینترنت به سرعت در حال تبدیل به فناوری برتر در تجارت الکترونیک می باشد زیرا با هزینه بسیار پایین روش آسان تری برای ارتباطات برون سازمانی فراهم می کند. وب سایتها در هر زمانی در اختیار مشتریان و شرکاء می باشد و از این طریق می توان کانالهای ارتباطی، بازاریابی و فروش ایجاد کرد. انجام الکترونیکی مبادلات زمان و هزینه انجام معاملات و ارسال کالا را بسیار کاهش داده است.

اینترانت و اکسترانت

دو نمونه از مهمترین گستره های اینترنت، " اینترانت ها و اکسترانت ها" هستند. اینترانت، شبکه داخلی سازمانی است که از طریق آن امکان دسترسی به داده های یک شرکت و سازمان  برای افراد داخل سازمان بوجود می آید. دسترسی به آن محدود است و فقط در داخل سازمان مورد استفاده قرار می گیرد. اینترانت همان مفاهیم و تکنولوژیهای اینترنت را مورد استفاده قرار می دهد.در اینترانت برای ارتباط از بستر اینترنت استفاده نمی شود و در صورت نیاز به اتصال به اینترنت لزوماً اینترانت را پشت یک fire wall یا دیواره آتشین قرار می دهندتا از خطر ها در امان باشد. اینترانت ارزان است و متناسب با نیاز قابل گسترش و یا کوچک شدن است و از طریق بیشتر رایانه ها دسترس پذیر است. اینترانت ها به سازمانها کمک می کنند تا یک محیط اطلاعاتی غنی تر و پاسخگوتر ایجاد کنند. یکی از استفاده های اصلی اینترانت ایجاد محیطی درون سازمانی برای ذخیره اطلاعات است که در هر زمان می توان آن را روزآمد ساخت که از این طریق سازمان را قادر می سازد تا در مقایسه با نشر سنتی کاغذی که به شدت به مکان و زمان وابسته است با سرعت بیشتری به نیازهای در حال تغییر افراد پاسخ گوید.

اینترانت و دیگر فناوریهای شبکه ای ابزارهایی غنی برای ایجاد محیط همکاری هستند به طوری که اعضای یک سازمان می توانند بدون محدودیتهای فیزیکی به مبادله عقاید بپردازند، اطلاعات خود را به اشتراک بگذارند و باهم بر روی طرحها و وظایف مشترک کار کنند. اینترانت در حال رسوخ در تمامی بخشهای عمده بازرگانی است و سبب شده تا شرکتها و سازمانها بیشتر فرآیندهای بازرگانی مانند امور مالی و حسابداری، فروش و بازاریابی، ساخت و تولید و... را به صورت الکترونیکی مدیریت کنند.

مزایای اینترانت:

افزایش تشریک مساعی کارمندان و تقسیم اطلاعات میان آنها،دسترسی کارمندان سازمان به اطلاعات صرف نظر از محلی که در آنجا حضور دارند،بهبود روشهای تصمیم گیری و به کارگیری اطلاعات،کاهش هزینه ها از جمله چاپ و توزیع کاغذ، آموزش کارمندان، فروش و بازاریابی و حسابداری،تولید ، دسترسی و توزیع سریع تر اطلاعات،انتقال اطلاعات به شخص یا اشخاص مورد نظر در سازمان بدون اتلاف وقت در کمترین زمان،بهبود و ارتقای سطح همکاری کارمندان و تلاش در جهت ایجاد نوعی حس جمع گرایی،سهولت و ارزانی کاربرد،سهولت دستیابی به نتایج در شرکتی یکپارچه تر و با مشارکت بهتر و بهره ورتر.

اکسترانت ها به اینترانتهای خصوصی که در اختیار کاربران بیرون از سازمان یا شرکت نیز قرار می گیرند گویند. شبکه اکسترانت تاحد بسیار زیادی شبیه اینترانت است با این تفاوت که اکسترانت به منظور دسترسی به تعدادی از شرکای تجاری ، مشتریان خاص و مواردی که به عنوان جزئیات اصلی یک شرکت تلقی می شوند، گسترش می یابد. اکسترانت ها برای دسترسی نیازمند یک نام کاربری و یک کلمه عبور بوده و از طرفی هویت کاربر قسمتهایی از اکسترانت را که می تواند مرور کند، تعیین می کند. اکسترانت ها موجب می شوند تا سازمان ها اطلاعات خود را با مشتریان، تامین کنندگان محصولات و سایر نمایندگان تجاری در میان گذارند و این اطلاعات را توسعه و گسترش دهند. در شبکه اکسترانت از بستر اینترنت برای ایجاد ارتباط استفاده می شود. اکسترانت برای سازمانهایی که ساختمانهایی دور از یکدیگر در نقاط مختلف دارند نیز استفاده می شود.

مزایای اکسترانت:

تبادل اطلاعات میان مشتریان،ایجاد امکان استفاده از اطلاعات منتخب برای افراد برون سازمانی کلیدی،کاهش هزینه ها و بهبود فرآیندهای تجاری و کاری،بهبود و گسترش موقعیت رقابتی شرکت نیز از مزایای استفاده از اکسترانت است.

مزایای مشترک اینترانت و اکسترانت:

انتقال اطلاعات فردی به شکل های مختلف مانند پست الکترونیکی، جلسات بحث و تبادل نظر و دوره های آموزشی به افراد مورد نظر، ایجاد زمینه مناسب برای دسترسی به انتشارات شامل کاتالوگ، خبرنامه، فهرست های قیمت، تولید بولتن و...،دسترسی راحت به برنامه های پایگاه داده، گزارش ها، فرم های کارمندان، سفارش ها، فهرست موجودی و...،توسعه شبکه مدیریت، پایگاه دانش، پشتیبانی فنی و...،اینترانت و اکسترانت ابزارهای کاملی برای رسیدن به برخی روشها جهت روان بودن سیستم کاری مدیریت پروژه، زمان بندی و سایر موارد محسوب می شوند.

سهیلا سلطانی

امروزه تمامی فناوریهای نوین سعی در بهبود و افزایش سرعت انجام کارها دارند. در حوزه تجارت نیز با گسترش تجارت الکترونیک و با توجه به اینکه دیگر افراد فرصت کافی برای حضور فیزیکی در محل انجام معامله ندارند و از محیط مجازی اینترنت برای خریدهای خود استفاده می کنند این فناوری ها سعی در بهبود و تسریع انجام معامله دارند البته باید  به این نکته مهم توجه شود که بحث تجارت الکترونیک فقط محدود به انجام معامله در یک محیط مجازی و در هر زمان دلخواه نیست بلکه بخش بسیار مهمی از آن مربوط به عملیات بعد از انجام معامله یعنی ارسال کالا به خریدار می باشد. در این بین افراد از عاملان فروش اینترنتی این انتظار را دارند که این کالا به سرعت در اختیار آنان قرار گیرد . حال آنکه در ایران تحویل کالا از طریق سیستم های دولتی پست و گاهی نیز از طریق پیک های موتوری که بدترین حالت ارسال کالا می باشد ، صورت می گیرد که با گسترش تجارت الکترونیکی در همه ابعاد آن و افزایش تقاضای افراد برای اینگونه خریدهای اینترنتی این شیوه از ارسال کالا به خریدار دیگر نمی تواند جوابگوی این میزان از حجم تجارت باشد و عملا این سیستم در آینده با مشکلات فراوانی مواجه خواهد شد چرا که وظیفه اصلی پست چیزی غیر از تحویل کالاهای خریداری شده از طریق اینترنت می باشد. در عین حال که این نگرانی برای خریدار وجود دارد که کالای ارسال شده دقیقا آن چیزی نباشد که او دیده و خریده است. با توجه به شرایط موجود  و اهمیت بحث ترابری کالا باید در پی طراحی مدل های اجرای برآییم و در آنها تمامی شرایط و نیازهای فعلی و آتی را به طور کامل در نظر بگیریم تا در هنگام پیاده سازی آن دچار مشکل نشویم، مدل هایی که بتوانند جوابگوی حجم رو به گسترش تجارت الکترونیکی باشند و به عنوان یک واسطه برای بهبود و تسریع تحویل کالا رضایت خاطر فروشنده و خریدار را فراهم آورند . البته با مدیریت مناسب این فرآیند و ایجاد زیرساخت های مناسب می توان امید داشت که یکی از موانع موجود بر سر راه گسترش تجارت الکترونیک برداشته می شود . یکی از راه کارهایی که برای حل این معضل می توان ارائه داد وارد کردن بخش خصوصی به عنوان واسطه یاد شده به  این حوزه می باشد ، بخش ها و شرکت هایی که توان لازم در همه ابعاد فنی ، مالی، تخصصی و... را برای ورود به این حوزه و همکاری با سایت های تجارت الکترونیکی دارند . برای سهولت این امر می توان با تدوین قوانین و استانداردهای لازم و همین طور استفاده از استانداردهای بین المللی در این رابطه زمینه لازم برای حضور این چنین بخش هایی را فرآهم کرد. البته بخش هایی که می خواهند در این حوزه فعالیت کنند باید از تخصص لازم بهره مند باشند و ضمن ایجاد اعتماد لازم و کسب اعتبار و تضمین تحویل کالای سالم و مطابق با خواست مشتری و ایجاد و گسترش خدمات پس از فروش زمینه رشد و توسعه تجارت الکترونیک را فرآهم آورند. امید می رو با اجرای یک چنین شیوه هایی البته به صورت درست و برنامه ریزی شده هم بتوان از توان و تخصص بخش خصوصی بهره جست و هم از مشکلات موجود بر سر راه تجارت الکترونیکی کاست .

فصلنامه اطلاع رساني. دوره 18، شماره 1و 2

نوشته: دكتر سيدمحمد اعرابي

عضو هيئت علمي دانشگاه علامه طباطبايي
سهيل سرمدسعيدي

دكتري مديريت بازرگاني

چكيده
پديده تجارت الكترونيك، از ضروريات تجارت در قرن 21 مي‌باشد. لذا براي استفاده از اين فن‌آوري نوين، لازم است عوامل محيطي مستقيم و غيرمستقيم بعنوان زيربنا در امر توسعه صادرات، مورد بررسي و مطالعه و بازنگري قرار گيرند. همچنين تجار و ساير دست‌اندركاران در امر تجارت بايد اين امر حياتي را شناخته و درك نمايند. براي رسيدن به اين منظور لازم است ابتدا عوامل و در واقع موانع محيطي شناخته و اولويت‌بندي شوند، سپس ضريب اهميت هر كدام رامعين كنيم و در نهايت الگويي جهت پياده‌سازي مناسب تجارت الكترونيك ارائه نمائيم. در اين مقاله نيز همين مراحل انجام شده است. با مطالعه اين عوامل در 73 كشور در حال توسعه و توسعه يافته، الگوي مناسبي جهت استفاده از تجارت الكترونيك در ايران داده شده و پيشنهاداتي مناسب با يافته‌هاي تحقيق ارائه گرديده است.

واژه‌هاي كليدي: موانع محيطي/الگوي مناسب/تجارت الكترونيك

مقدمه
حضور در بازارهاي جهاني با توسل به شيوه‌هاي موفق و كارآمد كه خود نمايي از توانمندي اقتصادي كشورها را به تصوير مي‌كشد، از جمله ضرورتهاي تطبيق با نظام بين‌المللي كنوني به لحاظ پيشرفتهاي حاصله در عرصه‌هاي اقتصادي و صنعتي آن است. بي‌شك، بهره‌گيري از فن‌آوري اطلاعات يكي از حلقه‌هاي لازم براي افزايش كارايي تجاري در اقتصاد ملي است. نيل به هدف افزايش كارايي، مستلزم اقدام در دو محور اساسي اطلاع‌رساني بازرگاني و تسهيل تجاري است. اطلاع‌رساني بازرگاني، با شكستن انحصار اطلاعات، زمينهء رقابت و در نتيجه، ارتقاء بهره‌وري را افزايش داده و گام بلندي در تأمين عدالت اجتماعي بشمار مي‌رود. در محور تسهيل تجاري بايد از شيوه‌هاي نوين بازرگاني بهره جست كه شامل بكارگيري از خط نماد (باركد)، استانداردهاي مبادلهء الكترونيكي داده‌ها و انجام معاملات بصورت تجارت الكترونيكي و بدون كاغذ مي‌شود. يكي از ويژگي‌هاي مهم تجارت الكترونيك، روان‌سازي روشهاي فعاليت و در نتيجه كاهش هزينهء علميات بازرگاني است. بررسي‌ها نشان مي‌دهد كه استفاده از تجارت الكترونيك، 21 تا 70 درصد صرفه‌جويي در هزينه‌هاي فعاليتهاي مختلف ايجاد مي‌كند. 1 ايجاد تسهيلات تجاري مجموعه‌اي است كه مي‌تواند روشنايي بخش راه حضور بيشتر در مبادلات جهاني باشد و با تسهيل ارتباط ميان عوامل عرضه و خريد كالا و خدمات، حجم تجارت روند افزون يافته و مبادلات، سريع، مطمئن و كاراتر خواهد شد. اما تحصيل چنين فرآيندي مستلزم تدابير و ابتكاراتي پويا در جهت اصلاح ساختار و حذف موانع محيطي است. در جهت مرتفع نمودن موانع مزبور، از جمله راه‌كارهايي كه لزوم توجه به آن احساس مي‌شود، اشاعهء فرهنگ استفاده از تسهيلات تجاري و آشنايي تمامي بخشهاي تجاري با كاربرد چنين امكاناتي است. بدون ترديد، بهره‌گيري خردمندانه از فن‌آوري تجارت الكترونيك مي‌تواند ما را در بهبود كارايي تجاري و حضور فعالتر در عرصهء تجارت جهاني ياري داده و به تقويت جايگاه كشور در بازارهاي منطقه‌اي و جهاني كمك كند.

سعيد احمدي بهنام

استفاده از مدلهاي تجارت الکترونيک, مي تواند مزاياي متفاوتي را براي شرکتها به ارمغان بياورد. بهره برداري از اين مزايا در صورتي امکان پذير است که شرکتها به شناخت اين مزايا پرداخته و در کنار آن به محدوديت هاي EC در محيط تجاري خود توجه کنند. سپس به منظور دستيابي به موارد مورد نياز به تصميم گيري بپردازند.

• قابليتهاي EC در مقابله با فشارهاي محيطي
در ارتباط بين فشارها و واكنشهاي تجاري هم اكنون IT وEC به طور عام وEC به طور خاص نقش عمده اي را در پشتيباني واكنشهاي مناسب شركتها, در برابر فشارهاي محيطهاي تجاري, بر عهده دارند.EC به طور خاص قابليت پياده سازي مدلهاي نوين تجارت را دارد. چنين مدلهايي, امكان پياده سازي واكنشها وفعاليتهاي شركتها را در راستاي رسيدن به موفقيت تجاري در محيطهاي تجاري فراهم مي كنند. نقشي كه مدلهاي مطرح تجارت الكترونيك در ارتباط بين واكنش شركتها و فشار محيطهاي تجاري ايفا مي كنند, بسيار گسترده است و به مدلهاي مورد استفاده بستگي دارد. در اين جا به تعدادي از مهمترين آنها اشاره مي گردد.

• كاهش زمان چرخه توليد وزمان بازاريابي: كاهش زمان فرايندهاي تجاري و چرخه توليد, اهميت فوق العاده اي در افزايش كارايي و قدرت رقابت شركت دارد. [Wetherbe 1996] . به همين ترتيب زمان لازم براي تبديل يك ايده نشات گرفته از نيازهاي بازار, به محصول نهايي نيز کاهش مي يابد که خود در افزايش قدرت رقابت شركت بسيار موثر است. به طور مشابه كاهش ساير منابع مورد نياز براي طي چرخه توليد نيز مي تواند به نحو موثري, قدرت رقابت شركت را تقويت نمايد.
به طور كلي مي توان گفت كه شركتهايي كه بتوانند محصولات وخدمات با كيفيت بالاتر و با هزينه پايين تر توليد كنند, در يك بازار رقابتي سود بيشتري خواهند برد. استفاده از مدلهاي تجارت الكترونيك به شركتها كمك مي كند تا با اتوماتيك كردن هرچه بيشتر فرايندهاي تجاري, هزينه پايين تري را صرف توليد محصولاتي با كيفيت بالاتر نمايند. ( منظور از هزينه عبارت است از هر گونه صرف منبع [Ramazani 2001] )

• تقويت كارمندان وكار گروهي: تفويض حجم عمده اي از اختيارات تصميم گيري به كارمندان سطوح پايين تر, استراتژيي است كه هم اكنون توسط شركتهاي مختلفي به عنوان بخشي از مديريت ارتباط با مشتري(CRM) پيگيري مي شود.
از سوي ديگر تفويض اختيارات به تيم هاي كاري در راستاي استراتژي تيم هاي خود راهبر, مورد توجه است [Lipnach & stamps 1997] . در اين رويكرد ،مديريت اختيارات زيادي را به تيمهايي تفويض مي كند كه به اجراي فعاليتها با سرعت بالاتر وكيفيت بهتر مي پردازد. مدلهاي تجارت الكترونيك به شركتها كمك مي كنند تا از يك سو به تمركز زدايي و اجراي فرايندهاي توزيع شده بپردازند و از سوي ديگر اين مدلها امکان كنترل متمركز اين فرايندهاي توزيع شده توليد را نيز مورد پشتيباني قرار مي دهند. هردو راستاي مطرح شده باعث كاهش هزينه هاي توليد مي شوند.

نويسندگان: دكتر سهيل سرمد سعيدى، مهندس محمدرضا نوده فراهانى

by Bobette Kyle

Recently I went looking for an online merchant account, with disastrous results. I made the mistake of taking information at face value and relying on the ecommerce merchant account provider's good reputation in other areas.

Fortunately, I came out of the experience with a list of recommended questions to ask a potential ecommerce merchant account provider.

Questions for a Potential Ecommerce Merchant Account Provider

Understanding the answers to these questions before signing an application or agreement will help make for a solid partnership between you and your merchant account vendor:

1.      As a merchant, can I accept credit cards both online and offline?

Do I need to get separate authorizations or permissions when setting up my ecommerce merchant account for different types of transaction (Internet, retail, phone orders, etc.)?

What other merchant fees are involved if I accept both online and offline credit card charges?
 

2.      Can I accept ecommerce payments using methods other than Mastercard and Visa (Discover, American Express, Diner's Club, online checks, debit cards, etc.)?

If so, what are the fees and do I need to do anything to "activate" those ecommerce payment methods?
 

3.      What are the different discount rates and fees for different types of ecommerce and other charges through the merchant account (Internet, in person, telephone, mail, etc.)?
 

4.      What are the other fees related to this ecommerce merchant account - yearly, set-up, application, monthly minimum, statement, support, cancellation, discount, per-transaction, gateway access fees, card reject fee?

Are these subject to change?

Are there any other fees involved in order to get my ecommerce merchant account functional?
 

5.      Do I process ecommerce charges manually or automatically?

If manually, is it possible to get automatic merchant account processing?

If so, do you provide a secure online payment gateway for my ecommerce merchant account?

How do I get up and running and what extra charges will I pay to do so?
 

6.      What other software and services do I need to become fully ecommerce enabled online (such as secure gateway provider, etc.)?

Do you have a list of these additional ecommerce providers that are compatible with my ecommerce merchant account?
 

7.      Do I need additional hardware or software not previously mentioned?

If so, what is the cost and how do I get this equipment?

Many of these questions are different ways of getting at the same conclusion. You want to know every component, every function, every fee, and every charge association with making your ecommerce merchant account work effectively for your business.

If you ask these questions while establishing a mutually comfortable relationship with your ecommerce merchant account provider from the start, you can avoid "traps" and lay the groundwork for a long, solid partnership.